Çocuğumla günlük rutinleri oturtmada sorun yaşıyorum. Bunu nasıl çözebilirim?
Oyun ve oyun materyalleri, yani oyuncaklar, çocuklar için en değerli gelişim araçlarından biridir. Çocukların ne kadar çok oyun oynadığı ve ne kadar farklı oyuncaklarla tanıştığı gelişimleri açısından oldukça önemlidir. Ancak bu süreçte dengeyi kurarak çocuklara oyuncakların değerini de öğretmek gerekir.
Örneğin çocuğunuzun oyuncak arabaları olmasına rağmen her gün yeni bir araba istemesi ve "Bugün bana ne getirdin?" diye sorması, çoğu zaman ebeveynlerin farkında olmadan oluşturduğu bir alışkanlığın sonucudur. Eğer eve her gelişinizde elinizde bir oyuncak ya da ödülle dönüyorsanız, çocuk zamanla sizi değil, getireceğiniz hediyeyi beklemeye başlar. Bu nedenle bu alışkanlığın doğru şekilde düzenlenmesi önemlidir.
Çocuklara oyuncakların değerli olduğu ve oyun oynamak için var olduğu anlatılmalıdır. Aynı zamanda yeni bir oyuncağa sahip olmanın da emek verilerek hak edilen keyifli bir deneyim olduğu hissettirilmelidir.
Diyelim ki çocuğunuz beşinci oyuncak arabasını istiyor. Bu isteğini tamamen reddetmek yerine farklı bir bakış açısı sunabilirsiniz. Örneğin, mevcut arabaları için birlikte bir garaj yapmayı ya da koleksiyonunu tamamlayacak farklı bir oyuncak seçmeyi önerebilirsiniz. Geçmeli bloklarla bir garaj inşa etmek ya da farklı materyaller kullanarak yeni oyun alanları oluşturmak hem yaratıcılığını destekler hem de oyununu zenginleştirir.
Çocuğunuz yine de yeni arabayı istediğinde, bunu bayram veya yılbaşı harçlıklarını biriktirerek alabileceğini ya da aile büyüklerinden hediye olarak isteyebileceğini anlatabilirsiniz. Böylece hem beklemeyi hem de istediği şeye emek vererek ulaşmayı öğrenir.
Burada önemli olan çocuğun isteğini tamamen reddetmek değil, onu gelişimini destekleyecek alternatiflere yönlendirmektir. Örneğin, "Sana istediğin oyuncağı hiçbir zaman almayacağım demiyorum. Ama bunu tamamlayacak ve seni geliştirecek başka bir oyuncağı da birlikte değerlendirelim." diyebilirsiniz.
Çocuk ağladığında ya da ısrar ettiğinde ise sakin kalmak önemlidir. Ağlamasının normal olduğunu kabul ederken, kararınızdan vazgeçmeden daha sonra tekrar konuşabileceğinizi söyleyebilirsiniz. Böylece hem sınır koymuş hem de çocuğu reddetmemiş olursunuz.
Beklemeyi öğrenen çocuk, elde ettiği oyuncağın değerini daha iyi bilir. Buna karşılık, her istediğinde yeni bir oyuncak alınan çocuklar kısa süre oynayıp hemen yenisini istemeye başlayabilir. Bu durum hem oyuncağın değerini azaltır hem de tüketim odaklı bir alışkanlığın gelişmesine neden olur.
Bu alışkanlığı değiştirmek için çocuğun sahip olduğu oyuncakları birlikte gözden geçirebilirsiniz. Hangi oyuncakları olduğunu, hangilerine gerçekten ihtiyaç duyduğunu birlikte değerlendirmek, doğru seçim yapmasına yardımcı olur.
Daha sonra birlikte bir bütçe planı oluşturabilirsiniz. Örneğin, "100 liralık bir bütçemiz var. İstediğin oyuncak ise 200 lira. Birlikte biriktirelim ve hedefimize ulaştığımızda alalım." diyebilirsiniz. Çocuğun harçlıklarını biriktirmesi ya da sizin yapacağınız küçük katkılarla hedefe ulaşması, plan yapmayı ve sabretmeyi öğrenmesini sağlar.
Beklediği oyuncağa sonunda ulaştığında yaşadığı mutluluk ve tatmin çok daha büyük olur. Çünkü bu süreçte hem emek vermiş hem de beklemiştir. Bu deneyim, sonraki oyuncak isteklerinde de plan yapmasına, sabretmesine ve sahip olduğu oyuncakların değerini daha iyi bilmesine katkı sağlar.
Sonuç olarak, çocukların her gün yeni bir oyuncak beklemesi yerine; ihtiyaçlarını değerlendirmeyi, bütçe yapmayı, beklemeyi ve emek vererek istedikleri oyuncağa ulaşmayı öğrenmeleri, hem gelişimleri hem de değer duygusunun kazanılması açısından çok daha sağlıklı bir yaklaşımdır.


